3D Pen Filament: Welke Vulling Past en Hoeveel Heb Je Nodig?

Vrijwel elke 3D pen voor kinderen werkt op PLA-filament van 1,75 mm dik. Dat is de standaard, en het is meteen het antwoord op de vraag welke vulling past: als er 1,75 mm PLA op de verpakking staat, past het. Hoeveel je nodig hebt hangt af van wat je maakt. Een klein figuurtje kost ongeveer 1 tot 3 meter, een groter bouwwerk al snel 10 meter of meer. Een set van 100 meter is daarmee goed voor tientallen creaties. In dit artikel lees je welke soorten filament er zijn, waarom PLA de beste keuze is voor kinderen, hoe je een nieuwe kleur invoert, en wat je doet als de pen verstopt raakt.

In dit artikel

• Welke soorten filament zijn er?
• Waarom is 1,75 mm het formaat dat je nodig hebt?
• Hoeveel filament heb je nodig?
• Hoe wissel je van kleur?
• Wat doe je als de 3D pen verstopt raakt?
• Hoe bewaar je filament het beste?
• Veelgestelde vragen

Welke soorten filament zijn er?

Filament is het plastic draadje dat je in de pen voert. De pen verwarmt het, jij duwt het eruit, en in de lucht koelt het binnen een paar seconden weer af. Er zijn drie soorten die je tegenkomt, en voor kinderen is er eigenlijk maar een verstandige keuze.

PLA is voor kinderpennen de juiste keuze en dat is niet toevallig. Het smelt bij een lagere temperatuur dan ABS, het geeft nauwelijks geur af, het is niet giftig, en het is gemaakt van plantaardige grondstoffen waardoor het biologisch afbreekbaar is. Vrijwel elke 3D pen die als kinderspeelgoed wordt verkocht is op PLA ingesteld.

ABS kom je vooral tegen bij 3D printers en bij pennen voor volwassenen. Het werkt op een hogere temperatuur en geeft tijdens gebruik een duidelijke plasticlucht af. Voer je ABS in een pen die op PLA is afgesteld, dan smelt het niet goed door en loopt de pen vast.

PCL is een aparte categorie. Dat smelt al rond de 60 graden, wat het geschikt maakt voor zogenoemde lagetemperatuurpennen. Het resultaat blijft wel zachter en buigt sneller door, dus figuren houden hun vorm minder goed.

Waarom is 1,75 mm het formaat dat je nodig hebt?

Naast de soort telt de dikte, en die luistert nauw. Filament voor 3D pennen komt in twee maten: 1,75 mm en 3 mm. Voor vrijwel alle 3D pennen voor kinderen is 1,75 mm de juiste maat.

Waarom dat zo precies moet: de aandrijving in de pen pakt het draadje vast met een klein tandwieltje en duwt het door een verwarmd buisje. Is het filament te dun, dan krijgt het tandwiel geen grip en glijdt het door. Is het te dik, dan past het simpelweg niet in de opening of komt het klem te zitten.

Twijfel je? Kijk op de verpakking van je pen of in de handleiding. Staat er niets, houd dan 1,75 mm aan, want dat is de standaard geworden. Al onze filamentsets zijn 1,75 mm en passen daardoor op vrijwel elke 3D pen, ook op pennen van andere merken.

Hoeveel filament heb je nodig?

Dit is lastiger in te schatten dan het lijkt, want het hangt volledig af van wat je maakt. Als richtlijn:

• Een naam of een simpele vorm plat op papier: ongeveer 1 tot 2 meter.
• Een klein figuurtje in 3D, zoals een bloem of een hartje: ongeveer 2 tot 4 meter.
• Een groter object zoals een dino, een huisje of een brilmontuur: 8 tot 15 meter.
• Een groot bouwwerk zoals een toren of een fiets: 20 meter en meer.

Reken erop dat de eerste sessies meer verbruiken. Kinderen oefenen dan met de snelheid, drukken te lang door, en halen mislukte pogingen weer los. Dat hoort erbij, en het is een van de redenen waarom een grote set met veel kleuren prettiger werkt dan een klein setje: je hoeft niet zuinig te doen.

Een praktisch punt bij het kiezen tussen sets: bij 100 meter verdeeld over 20 kleuren heb je van elke kleur ongeveer 5 meter. Dat is genoeg voor accenten en details, maar wil je iets groots in een enkele kleur maken, dan is een set met minder kleuren en meer meters per kleur handiger.

Hoe wissel je van kleur?

Van kleur wisselen is de handeling die kinderen het vaakst doen, en die het vaakst misgaat. Vier stappen:

Stap 1: laat de pen op temperatuur komen. Filament wisselen bij een koude pen werkt niet, want het oude stukje zit dan hard vastgekoekt in het buisje. Wacht tot het lampje aangeeft dat de pen klaar is, meestal binnen een minuut.

Stap 2: haal het oude filament eruit met de terugloopknop. Vrijwel elke pen heeft een knop om het draadje terug te trekken. Gebruik die, en trek nooit met kracht aan het filament zelf. Dan breekt het af en blijft er een stukje in de pen zitten.

Stap 3: knip het nieuwe uiteinde recht af. Een schuin of geplet uiteinde haakt achter de aandrijving. Een rechte, schone knip glijdt zo naar binnen.

Stap 4: voer de nieuwe kleur in en druk door tot de kleur verandert. Er komt eerst nog een stukje van de vorige kleur uit. Druk rustig door op een stukje papier tot de nieuwe kleur zuiver naar buiten komt.

Wat doe je als de 3D pen verstopt raakt?

Dit is de meest gestelde vraag over 3D pennen, en in de meeste gevallen is het geen defect maar een afgebroken stukje filament in het buisje. Goed nieuws: dat los je meestal op met het filament dat je al hebt.

Werk in deze volgorde:

• Laat de pen volledig opwarmen. Vaak lost het probleem zich hiermee al op, omdat het vastzittende stukje weer zacht wordt. Geduld werkt hier beter dan kracht.
• Druk op de terugloopknop en probeer het stukje eruit te halen. Blijf niet eindeloos doordrukken op de vooruitknop, want dan pers je het alleen maar vaster.
• Voer een nieuw, recht afgeknipt stuk filament in. Dat duwt het achtergebleven restje er in de meeste gevallen gewoon doorheen. Dit is de truc die het vaakst werkt.
• Wissel af tussen terugloop en invoeren. Een paar keer heen en weer maakt het buisje meestal vrij.

Steek nooit een naald, paperclip of ander voorwerp in de punt van de pen. Die wordt heet, en je beschadigt er makkelijk het verwarmingselement of het mondstuk mee. Lukt het na een paar pogingen niet, laat de pen dan afkoelen en neem contact op met de verkoper. Bij ons kan dat via klantenservice@tinyplay.nl, dan kijken we mee.

Blijft het misgaan bij een bepaalde kleur of rol, dan is het filament waarschijnlijk niet de juiste dikte of van mindere kwaliteit. Goedkoop filament heeft vaak een wisselende diameter, en juist dat veroorzaakt verstoppingen.

Hoe bewaar je filament het beste?

PLA neemt vocht op uit de lucht. Filament dat maandenlang open ligt, wordt bros en breekt sneller af tijdens het invoeren. Dat is de meest voorkomende reden waarom een oude rol ineens niet meer wil.

Drie eenvoudige gewoontes:

• Bewaar de streng in het originele zakje of in een afsluitbare zak, en doe die dicht na gebruik.
• Leg het op kamertemperatuur en niet in een schuur, garage of vensterbank in de zon.
• Buig een losse streng niet scherp om. Rol hem op zoals hij geleverd is, dan blijft hij soepel.

Is een streng toch bros geworden en breekt hij steeds af, dan is vervangen makkelijker dan redden. Een nieuwe set kost minder dan de tijd die je erin steekt.

Veelgestelde vragen

Welk filament past in een 3D pen voor kinderen?

PLA-filament van 1,75 mm. Dat is de standaard voor vrijwel alle 3D pennen voor kinderen. PLA smelt bij een lagere temperatuur dan ABS, geeft nauwelijks geur af en is niet giftig. Controleer altijd of er 1,75 mm op de verpakking staat.

Is filament van een ander merk geschikt?

Meestal wel, zolang het PLA van 1,75 mm is. De maat is genormeerd, dus filament van het ene merk werkt doorgaans prima in de pen van een ander merk. Let wel op de kwaliteit: bij goedkoop filament wisselt de dikte soms, en dat veroorzaakt verstoppingen.

Hoeveel meter filament heb je nodig voor een figuurtje?

Een klein figuurtje kost ongeveer 2 tot 4 meter. Een simpele vorm of naam plat op papier blijft rond de 1 tot 2 meter. Grotere bouwwerken lopen op tot 20 meter of meer. Met een set van 100 meter maak je daardoor al snel tientallen creaties.

Is PLA-filament veilig voor kinderen?

PLA is gemaakt van plantaardige grondstoffen, is niet giftig en geeft tijdens gebruik nauwelijks geur af. Het is daarmee geschikt voor thuisgebruik. De punt van de pen wordt wel heet, dus houd toezicht bij jonge kinderen en laat ze de tip niet aanraken.

Waarom komt er geen filament meer uit mijn 3D pen?

In de meeste gevallen zit er een afgebroken stukje in het buisje. Laat de pen eerst volledig opwarmen, gebruik dan de terugloopknop, en voer daarna een nieuw recht afgeknipt stuk filament in om het restje eruit te duwen. Doorduwen op de vooruitknop maakt het probleem meestal erger, en steek nooit een naald of paperclip in de punt.

Kun je filament van een 3D printer gebruiken in een 3D pen?

Ja, mits het PLA van 1,75 mm is. Printerfilament komt alleen op grote spoelen, en die passen niet altijd handig bij een pen. Voor een pen zijn losse strengen van een paar meter per kleur in de praktijk prettiger.

Heb je nog geen 3D pen en wil je weten waar je op moet letten, lees dan onze gids over de beste 3D pen voor kinderen. Zoek je vooral inspiratie voor wat je ermee kunt maken, kijk dan bij de leukste creaties met je 3D pen.